«Ερωτευμένο σύννεφο» του Ναζίμ Χικμέτ. Διαβάστε εδώ δωρεάν

 Σ’ αυτό το βιβλιαράκι διασκεύασα μερικά παραμύθια που συγκέντρωσαν ο μεγάλος Tούρκος λαογράφος Μπορατάβ και οι μαθητές του. Θεώρησα απαραίτητη αυτή τη διασκευή, διότι νομίζω ότι μ’ αυτόν τον τρόπο δίνουν μια πιο σωστή απάντηση στα προβλήματα του καιρού μας. Χωρίς να μιμούμαι την τεχνική γραφή των παραμυθιών, αλλά επωφελούμενος απ’ αυτή, επιχείρησα να γράψω κι εγώ μερικά. Δεν ξέρω αν θα σας αρέσουν, σίγουρα όμως θα σας ευχαριστήσουν εκείνα που μάζεψε ο Μπορατόβ. Όμως τα παραμύθια είναι προτιμότερο να τ’ ακούς παρά να τα διαβάζεις. Ας αρχίσουμε λοιπόν: Μια φορά και έναν καιρό…”
 Ναζίμ Χικμέτ

 

Με το «Ερωτευμένο σύννεφο», ο Ναζίμ Χικμέτ παρουσιάζεται μπροστά στον αναγνώστη του από μιαν άλλη πλευρά: σαν συγγραφέας παιδικού βιβλίου, παραμυθιού. Το ατοιχείο αυτό έρχεται για να επιβεβαιώσει τη μεγάλη αλήθεια: ότι ο Ναζίμ Χικμέτ είναι ένας μεγαλόπνοος, συμπαντικός, πνευματικός δημιουργός. Κι ότι, ακόμα, με την ίδια λεπταίσθητη λυρική φλέβα που θα μας δώσει το ποίημά του, μ’ αυτή την ίδια διάθεση θα ξετυλίξει και τον πεζό του λόγο και, πάρα πέρα, σε φυσική προέκταση, το παραμύθι του, όπου ο μεγάλος τούρκος ρεαλιστής παρουσιάζεται σε αρμονική σύζευξη με την πλούσια λαϊκή θυμοσοφία, και γενικότερα με την πλούσια λαογραφία του γειτονικού λαού.

ΔΕΙΤΕ ΤΟ ΠΑΤΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΠΑΡΑΚΑΤΩ ΣΥΝΔΕΣΜΟ:

 http://blogs.sch.gr/petrakis64/files/2011/02/Ναζίμ-Χικμέτ-Το-ερωτευμένο-σύννεφο.pdf

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ 2 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1911 ΓΕΝΝΗΘΗΚΕ Ο ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ (ΑΛΕΠΟΥΔΕΛΗΣ)

 Ο Οδυσσέας Ελύτης υπήρξε ένας από τους σπουδαιότερους ποιητές μας, που τιμήθηκε με βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1979. Αποτέλεσε ένα από τα επίλεκτα μέλη της λεγόμενης «γενιάς του τριάντα» στον χώρο της καλλιτεχνικής δημιουργίας.
Ο Οδυσσέας Αλεπουδέλης, όπως ήταν το πραγματικό του όνομα γεννήθηκε στις 2 Νοεμβρίου 1911 στο Ηράκλειο της Κρήτης. Ήταν ο μικρότερος από τα έξι παιδιά του Λέσβιου επιχειρηματία Παναγιώτη Αλεπουδέλη και της συμπατριώτισσάς του Μαρίας Βρανά. Ο πατέρας του εγκαταστάθηκε το 1895 στο Ηράκλειο, όπου ίδρυσε εργοστάσιο σαπωνοποιίας και πυρηνελουργίας, και δύο χρόνια αργότερα παντρεύτηκε τη μητέρα του.
Με την έκρηξη του Α' Παγκοσμίου Πολέμου το 1914, ο Παναγιώτης Αλεπουδέλης μεταφέρει την επιχειρηματική του δραστηριότητα στην Αθήνα και εγκαθίσταται με την οικογένειά του στην οδό Σόλωνος 98α. Σε ηλικία έξι ετών ο Οδυσσέας εγγράφεται στο ιδιωτικό Λύκειο Μακρή, που βρισκόταν τότε στην οδό Ιπποκράτους. Το 1918 πεθαίνει η μεγαλύτερη αδελφή του Μυρσίνη, σε μόλις ηλικία 20 ετών. Το 1923, ένα έτος μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, η οικογένεια Αλεπουδέλη ταξιδεύει στο εξωτερικό (Ιταλία, Ελβετία, Γερμανία, Γιουγκοσλαβία). Το 1924 θα γνωρίσει στη Λωζάνη τον Ελευθέριο Βενιζέλο, που αποτελούσε το πολιτικό ίνδαλμα της οικογένειάς του.
Το φθινόπωρο του 1924 μετεγγράφεται στο Γ' Γυμνάσιο Αρρένων Αθηνών και τον επόμενο χρόνο χάνει τον πατέρα του. Σ’ αυτή την περίοδο των μαθητικών του χρόνων εκδηλώνονται τα πρώτα πνευματικά του ενδιαφέροντα. Συνεργάζεται με το περιοδικό Διάπλασις των Παίδων, διαβάζει ελληνική και γαλλική λογοτεχνία και το 1927 έρχεται σε επαφή με την ποίηση του Καβάφη. Το 1928 παίρνει το απολυτήριο του τότε Γυμνασίου και γνωρίζει την ποίηση του Κώστα Καρυωτάκη. Όλα αυτά τα χρόνια ο Οδυσσέας επισκεπτόταν σχεδόν κάθε καλοκαίρι κάποιο από τα νησιά του Αιγαίου, γεγονός που θα επηρεάσει το λυρικό υπόστρωμα της ποίησής του.
Το 1929 αποτελεί καθοριστικό έτος για την ποιητική του διαδρομή. Ανακαλύπτει τον σουρεαλισμό και διαβάζει Λόρκα και Ελιάρ. Γράφει τα πρώτα του ποιήματα και τα στέλνει με ψευδώνυμο σε περιοδικά. Το 1930 εγγράφεται στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και η οικογένειά του μετακομίζει στην οδό Μοσχονησίων 146 (Πλατεία Αμερικής). Το 1933 γίνεται μέλος της Ιδεοκρατικής Φιλοσοφικής Ομάδας του Πανεπιστημίου και συμμετέχει σε εκδηλώσεις και συζητήσεις με τους Ιωάννη Συκουτρή, Ιωάννη Θεοδωρακόπουλο, Παναγιώτη Κανελλόπουλο και Κωνσταντίνο Τσάτσο.
Το 1935 θα γνωρίσει τον ποιητή και ψυχαναλυτή Ανδρέα Εμπειρίκο, που θα επηρεάσει καθοριστικά την ποίησή του, όπως και τη λαϊκή ζωγραφική του Θεόφιλου, η οποία θα ασκήσει σημαντική επίδραση στον εικονιστικό προσανατολισμό της ποίησής του. Τον ίδιο χρόνο, ο φίλος και ομότεχνός του Γιώργος Σαραντάρης τον φέρνει σε επαφή με τη λογοτεχνική συντροφιά, που εξέδιδε το πρωτοποριακό περιοδικό Νέα Γράμματα. Την αποτελούσαν, μεταξύ άλλων, οι Γιώργος Σεφέρης, Γιώργος Θεοτοκάς, Γιώργος Κατσίμπαλης και Ανδρέας Καραντώνης. Στα Νέα Γράμματα θα δημοσιευτεί το πρώτο του δόκιμο ποίημα με τίτλο Του Αγαίου, με την υπογραφή: Ελύτης.
Το 1936 γνωρίζεται με τον ποιητή Νίκο Γκάτσο και από τότε θα τους συνδέσει μια μακρόχρονη και στενή φιλία. Στην παρέα τους εντάσσονται οι ζωγράφοι Νίκος Χατζηκυριάκος-Γκίκας και Γιάννης Μόραλης, καθώς και ο ποιητής Νίκος Καρύδης, δημιουργός του εκδοτικού οίκου Ίκαρος, ο οποίος θα εκδώσει τα περισσότερα από τα βιβλία του Ελύτη. Τον ίδιο χρόνο θα διακόψει τις σπουδές του στη Νομική και θα στρατευθεί. Θα απολυθεί ως έφεδρος αξιωματικός το 1938.
Τον Δεκέμβριο του 1939, όταν ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος έχει ξεσπάσει, θα εκδώσει σε 300 αντίτυπα την πρώτη ποιητική συλλογή του με τίτλο Προσανατολισμοί, μια φωτεινή αχτίδα μέσα «στη συννεφιά του κόσμου». Το 1940 η οικογένεια Αλεπουδέλη μετακομίζει στην οδό Ιθάκης 31 και την ίδια χρονιά ο Σάμουελ Μπο-Μποβί μεταφράζει τα πρώτα ποιήματα του Ελύτη στα γαλλικά.
Με την έκρηξη του ελληνοϊταλικού πολέμου (28 Οκτωβρίου 1940) επιστρατεύεται ως ανθυπολοχαγός και ο παγωμένος χειμώνας του '40, τον βρίσκει στην πρώτη γραμμή του πυρός. Στις 13 Δεκεμβρίου 1940 προωθείται με το λόχο του εντός του αλβανικού εδάφους. Στις αρχές του 1941 παθαίνει κοιλιακό τύφο και μεταφέρεται ετοιμοθάνατος στο νοσοκομείο των Ιωαννίνων. Γλυτώνει τον θάνατο ως εκ θαύματος και μεταφέρεται στην Αθήνα. Η μακριά του ανάρρωση συμπίπτει με την εισβολή των Γερμανών στην Ελλάδα και την επακολουθήσασα Κατοχή.
Το 1943 κυκλοφορεί τη δεύτερη ποιητική του συλλογή Ήλιος ο Πρώτος μαζί με τις παραλλαγές πάνω σε μιαν αχτίδα, μια αλληγορική αντίσταση μέσα στην Κατοχή, καμουφλαρισμένη σε μια υπερρεαλιστική φόρμα, όπως η Αμοργός του Γκάτσου και ο Μπολιβάρ του Εγγονόπουλου, που κυκλοφορούν την ίδια χρονιά.
Το 1945 συνεργάζεται με το υπερρεαλιστικό περιοδικό Τετράδιο. Δημοσιεύει μεταφράσεις ποιημάτων του Λόρκα κι ένα δικό του έργο, την ελεγεία Άσμα ηρωικό και πένθιμο για τον χαμένο ανθυπολοχαγό της Αλβανίας. Την ίδια χρονιά, με εισήγηση του Γιώργου Σεφέρη, τοποθετείται διευθυντής προγράμματος του Εθνικού Ιδρύματος Ραδιοφωνίας (ΕΙΡ), θέση από την οποία παραιτείται μετά από λίγο. Την περίοδο αυτή ασχολείται με τη ζωγραφική, που ήταν μια παλιά του απασχόληση, συμπληρωματική της ποίησης του.
Το 1948 φεύγει από την Ελλάδα, που δοκιμάζεται από τον Εμφύλιο Πόλεμο, για την Ελβετία και από εκεί στο Παρίσι, όπου εγκαθίσταται. Εκεί γνωρίζεται με την πρωτοπορία της γαλλικής διανόησης (Μπρετόν, Ελιάρ, Τζαρά, Καμί) και έρχεται σε επαφή με εικαστικούς καλλιτέχνες, όπως οι Πικάσο, Ματίς, Σαγκάλ και Τζιακομέτι. Το 1950 επισκέπτεται την Ισπανία και στο τέλος του ίδιου χρόνου εγκαθίσταται στο Λονδίνο, όπου συνεργάζεται με το BBC.
Το 1952 επιστρέφει στην Ελλάδα και τον επόμενο χρόνο επανακάμπτει στο ΕΙΡ ως διευθυντής προγράμματος, θέση που θα κρατήσει για ένα μονάχα χρόνο. Το 1959 κυκλοφορεί το Άξιον Εστί, μια κορυφαία στιγμή της ελληνικής λογοτεχνίας. Ο ποιητής καταδύεται στις ρίζες του ελληνικού μύθου και αντλεί υλικό και μορφές, εικόνες και ήχους, επιτυγχάνοντας μια δραματική σύνθεση, στην οποία το λυρικό «εγώ» ταυτίζεται με το επικό «εμείς» και η σύγχρονη γραφή συνδυάζεται με μια περιουσία, αρχαία βυζαντινή και νεώτερη. Το έργο αυτό του Ελύτη θα γνωρίσει πλατιά αναγνώριση και θα γίνει «κτήμα του Λαού», όταν θα μελοποιηθεί από τον Μίκη Θεοδωράκη το 1964.
Το 1967 το πραξικόπημα της 21ης Απριλίου τον βρίσκει να μεταφράζει αποσπάσματα της Σαπφούς, στη νέα του κατοικία επί της οδού Σκουφά 23. Το 1969 φεύγει για δεύτερη φορά από την Ελλάδα και εγκαθίσταται στο Παρίσι, όπου θα παραμείνει έως το 1971, οπότε επιστρέφει οριστικά στην Ελλάδα. Μετά την πτώση της δικτατορίας, διορίζεται πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Ε.Ι.Ρ.Τ. και μέλος για δεύτερη φορά του Διοικητικού Συμβουλίου του Εθνικού Θεάτρου (1974 - 1977). Παρά την πρόταση της Νέας Δημοκρατίας να συμπεριληφθεί στο ψηφοδέλτιο των βουλευτών Επικρατείας, ο Ελύτης αρνείται, παραμένοντας πιστός στην αρχή του να μην αναμιγνύεται ενεργά στην πολιτική πρακτική. Το 1977 αρνείται, επίσης, την αναγόρευσή του ως Ακαδημαϊκού.
Το 1979 έρχεται η μεγάλη στιγμή για τον ποιητή. Στις 18 Οκτωβρίου η Σουηδική Ακαδημία ανακοινώνει ότι θα του απονεμηθεί το βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας «για την ποίησή του, που με βάθρο την ελληνική παράδοση περιγράφει με αισθητική δύναμη και υψηλή πνευματική διακριτικότητα, τον αγώνα του σύγχρονου ανθρώπου για την ελευθερία και τη δημιουργία». Στην ανακοίνωση της Σουηδικής Ακαδημίας επισημαίνεται ότι το Άξιον Εστί αποτελεί ένα από τα αριστουργήματα της ποίησης του 20ου αιώνα. Ο Ελύτης παρέστη στην καθιερωμένη τελετή απονομής στις 10 Δεκεμβρίου 1979 στη Στοκχόλμη, παραλαμβάνοντας το βραβείο από τον βασιλιά της Σουηδίας Κάρολο Γουσταύο και γνωρίζοντας παγκόσμια δημοσιότητα.
Τα επόμενα χρόνια θα είναι αρκούντως δημιουργικά για τον Ελύτη, με σημαντικές εκδόσεις έργων του στην ποίηση, το δοκίμιο και τη μετάφραση. Οι διακρίσεις και οι τιμές για το έργο του, εντός και εκτός της Ελλάδας, θα συνεχιστούν και θα ενταθούν. Ο Οδυσσέας Αλεπουδέλης θα φύγει από τη ζωή στις 18 Μαρτίου 1996, σε ηλικία 85 ετών.
Ο Οδυσσέας Ελύτης αποτέλεσε έναν από τους τελευταίους εκπροσώπους της λογοτεχνικής γενιάς του τριάντα, ένα από τα χαρακτηριστικά της οποίας υπήρξε το ιδεολογικό δίλημμα ανάμεσα στην ελληνική παράδοση και τον ευρωπαϊκό μοντερνισμό. Ο ίδιος ο Ελύτης χαρακτήριζε τη δική του θέση στη γενιά αυτή ως παράξενη, σημειώνοντας χαρακτηριστικά: «από το ένα μέρος ήμουνα ο στερνός μιας γενιάς, που έσκυβε στις πηγές μιας ελληνικότητας, κι απ' την άλλη ήμουν ο πρώτος μιας άλλης που δέχονταν τις επαναστατικές θεωρίες ενός μοντέρνου κινήματος».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΤΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΣΤΟΝ ΟΔΥΣΣΕΑ ΕΛΥΤΗ ΠΑΤΩΝΤΑΣ ΕΔΩ:

"Lapis lazuli -η πέτρα που λείπει" - Μυθιστόρημα της Σοφίας Δημοπούλου - Πύρζα

Η Μάρω και η Κλαίρη, δυο γυναίκες που έζησαν σε διαφορετικές εποχές, φτάνουν στα όρια του εαυτού τους μέσα από αντίστοιχες εξωσυζυγικές σχέσεις.

Δυο γυναίκες, δυο ιστορίες, δυο διαφορετικές εποχές, συνδέονται με ένα μεταβατικό αντικείμενο, ένα βραχιόλι που ταξιδεύει στο χρόνο με μια έλλειψη: μια πέτρα που του λείπει, το lapis lazouli (λάπις λάζουλι).

Το ερωτικό παιχνίδι, το πάθος, η συζυγική πίστη μεταβάλλονται ανάλογα με το χρονικό πλαίσιο της κάθε εποχής και τα πρόσωπα που περιβάλλουν τις δυο γυναίκες. Φιλίες που δοκιμάζονται, σχέσεις που κλυδωνίζονται. Άλλες μένουν σταθερές, ακλόνητες, άλλες σαρώνονται και διαλύονται με τραγικό τρόπο. Δυο ιστορίες ίδιες στο βάθος, με διαφορετική όμως εξέλιξη ανάλογα με την εποχή που διαδραματίζονται. Πόσο η εποχή και οι αντιλήψεις της επηρεάζουν την εξέλιξη της κάθε ιστορίας; Πόσο οι άνθρωποι αλλάζουν με τον καιρό;

Η Μάρω μεταβιβάζει στην εγγονή της την Κλαίρη, όχι μόνο τα γονίδιά της, αλλά και τη συναισθηματική της «μοίρα» μέσω του βραχιολιού που της χαρίζει. Η αντικατάσταση της χαμένης του πέτρας θα σημάνει και το κλείσιμο του κύκλου της ιστορίας των δυο γυναικών.

Η Σοφία Δημοπούλου‐Πύρζα παραδίδει στο αναγνωστικό κοινό ένα μυθιστόρημα για τη φιλία, τον έρωτα και τη συγχώρεση. Ένα βιβλίο για τις απώλειες και για ό,τι αξίζει στη ζωή να κρατηθεί για πάντα.

Μυθιστόρημα που δεν περιέχει το… γράμμα Ε

 

Το 1939 ο Αμερικανός συγγραφέας Ernest Vincent Wright εξέδωσε το μυθιστόρημα «Gadsby», με έκταση 50.110 λέξεις και 258 σελίδες, χωρίς να χρησιμοποιήσει καθόλου το γράμμα Ε, που είναι το πιο διαδεδομένο στα Aγγλικά. Λένε μάλιστα ότι είχε βγάλει από τη γραφομηχανή του το καπάκι του πλήκτρου Ε για να διευκολυνθεί στο γράψιμο! Το έργο γράφτηκε μέσα σε 165 μέρες και αποτελεί ένα είδος «λιπογράμματος», που στη φιλολογική ορολογία δηλώνει «το κείμενο από το οποίο απουσιάζει εντελώς ένα συγκεκριμένο γράμμα της αλφαβήτου».

Aυτός ο τρόπος γραφής έχει τις ρίζες του στην προσπάθεια πολλών συγγραφέων να ασχοληθούν με κάτι δύσκολο και αφύσικο, πέρα από τη συγγραφή ενός έργου, που έτσι κι αλλιώς αποτελεί μια «επίπονη» διαδικασία. Το σημαντικότερο πρόβλημα σε αυτό τον τρόπο γραφής είναι το γεγονός ότι ο συγγραφέας πρέπει να επινοεί λέξεις, να αντικαθιστά τις συνηθισμένες με άλλες, να χρησιμοποιεί περιφραστικές σημασίες λέξεων κ.λπ. Παρόλα αυτά το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό!

Για του λόγου το αληθές σάς παραθέτουμε ένα μικρό απόσπασμα: «If youth, throughout all history, had had a champion to stand up for it; to show a doubting world that a child can think; and, possibly, do it practically; you wouldn’t constantly run across folks today who claim that “a child don’t know anything»…

ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ "ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΝΙΑ" ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΕΔΩ ΔΩΡΕΑΝ

Περιεχόμενα:

- Δημήτρης Αργασταράς, ''The Shadow, ο εκδικητής του εγκλήματος''. Το θρυλικό pulp περιοδικό που μεσουράνησε στην Αμερική του μεσοπολέμου και ο δημοφιλής ήρωάς του.

- Δημήτρης Σιάββας, ''Βαμπίρ, η πραγματικότητα μέσα από το μύθο''. Από τις αρχαίες παραδόσεις και τις λαικές δοξασίες, στους ήρωες της κλασικής λογοτεχνίας, παρακολουθούμε την αιμοδιψή πορεία των απέθαντων πλασμάτων.

- Κιμμέριος, ''Ο λόγιος και τα φαντάσματα''. Ένα άρθρο για τις ιστορίες φαντασμάτων του σπουδαίου συγγραφέα του φανταστικού M.R. James.

-Σπύρος Σάμψωνας & Βίκυ Παπαζώη, ''Dragons in fantasy''. Τα πάντα για τους δράκους, από την μυθολογία, στην επική φαντασία. Αρχαία Ελλάδα, Ρώμη, Κίνα, Ευρώπη (κέλτικη και σκανδιναβική μυθολογία). Οι δράκοι και ο Tolkien.

-Γιώργος Ματσαγγούρας, ''Seventh son of the seventh son'' (μέρος 2). Το θρυλικό άλμπουμ των Iron Maiden, το υπόβαθρο της στιχουργικής του συγκροτήματος και των εικαστικών συνθέσεων που συνοδεύουν την κυκλοφορία του. Η περιπέτεια στην καταβύθιση των επιρροών του Heavy Metal συνεχίζεται...

- Σταμάτης Μαμούτος, ''Προς ένα νέο Ρομαντισμό. Η απάντηση στην πρόκληση του Μεταμοντερνισμού''. Η γέννηση, τα χρακτηριστικά και η εκδίπλωση της επιρροής του Μεταμοντερνισμού. Ποιά μπορεί να είναι μία νέα Ρομαντική απάντηση και προοπτική...

- Guardian Lord, ''Mysticum of the Grand Magus''. Η μόνιμη στήλη του επικού φρουρού της μεταλλικής μουσικής και της φαντασίας. Σε αυτό το τεύχος : το ''The Warlord'' του Mike Grell, και οι θρυλικοί Manowar.

Διαβάστε  τα άρθρα του 8ου τεύχους εδώ:

Περιεχόμενα 7ου Τεύχους,  Περιεχόμενα 6ου Τεύχους, Περιεχόμενα 5ου Τεύχους, Περιεχόμενα 4ου Τεύχους, Περιεχόμενα 3ου Τεύχους, Περιεχόμενα 2oυΤεύχους, Περιεχόμενα 1ου Τεύχους

"ΝΟΤΙΑΣ" NΕΑ ΠΟΙΗΤΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ ΑΠΟ ΤΗ ΜΑΡΙΝΑ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ

Κυκλοφορεί η δεύτερη ποιητική συλλογή της Μαρίνας Αποστόλου από τις εκδόσεις Οσελότος με τίτλο ''Νοτιάς''. 40 νέα ποιήματα με θέμα τη σύγχρονη ζωή, την Αθήνα, τον έρωτα, την προτροπή για δράση.
Ιστολόγιο της ποιήτριας:
www.logotexnikosteki.blogspot.com

ΝΙΚΟΣ ΘΕΜΕΛΗΣ: Ο λογοτέχνης που αγαπήθηκε από το κοινό

Ο συγγραφέας που ανανέωσε το ιστορικό μυθιστόρημα.

 

Γιατί ο Νίκος Θέµελης διαβάστηκε τόσο πολύ; Τι ήταν εκείνο που έκανε τα βιβλία του να σκαρφαλώσουν από την πρώτη του εµφάνιση, το 1998, στην κορυφή της κυκλοφορίας και να παραµείνουν εκεί ως και την έκδοση του τελευταίου του µυθιστορήµατος, το οποίο είδε το φως της δηµοσιότητας τον περυσινό Οκτώβριο; Πώς κατόρθωσε ένας συγγραφέας που βγήκε στη λογοτεχνική σκηνή σε ηλικία 51 ετών να διατρέξει µέσα σε λιγότερο από µία δεκαπενταετία µια τόσο πυκνή διαδροµή (επτά µυθιστορήµατα σε δώδεκα χρόνια) και να µεταβληθεί σε κεφάλαιο της ελληνικής πεζογραφίας µολονότι η κριτική δεν αγκάλιασε ευθύς εξαρχής τη δουλειά του και δεν την παρακολούθησε µε ξεχωριστή θέρµη ούτε κατά την εξέλιξή της;

Παραµένοντας στην τριλογία της Αναζήτησης (1998), της Ανατροπής (2000) και της Αναλαµπής (2002), που σηµάδεψε το έργο του, θα έλεγα ότι δύο στοι χεία τα οποία έπαιξαν αναµφισβήτητο ρόλο στην επιτυχία του Θέµελη είναι η µυθοπλαστική του ευχέρεια και η αφηγηµατική του άνεση. Με έναν πολυπρόσωπο και πολυδαίδαλο µύθο, ο οποίος δεν χάνει ποτέ τον κεντρικό του µίτο, για να καταλήξει σε σκοτεινές ή άσχετες περιοχές, όπως και µιαν αεικίνητη σκηνοθεσία, που ξέρει να βγάζει στην επιφάνεια ακανθώδεις σχέσεις και ανάγλυφους χαρακτήρες, ο Θέµελης φτιάχνει έναν µυθιστορηµατικό κόσµο ικανό να πλάσει χυµώδεις φέτες ζωής, αλλά και να απεικονίσει ορισµένες ιδιαιτέρως κρίσιµες αντιφάσεις της ανθρώπινης ύπαρξης: αντιφάσεις που έχουν πρωτίστως να κάνουν µε τον αγώνα για την οικοδόµηση της ατοµικής και της συλλογικής ταυτότητας, όπως και µε τα µοιραία εµπόδια που παρεµβάλλονται στον δρόµο για την ευόδωσή του.

Εχω παρ’ όλα αυτά την εντύπωση ότι εκείνο που λειτούργησε ως βασικός προωθητικός κινητήρας για την πεζογραφία του Θέµελη είναι οι εικόνες του ιστορικού του σύµπαντος: ένα σύµπαν που περικλείει τον οικονοµικό και κοινωνικό βίο του Ελληνισµού εντός και εκτός Ελλάδος (από τη ∆υτική Μακεδονία, τη Θεσσαλονίκη και τη Μυτιλήνη ως τη Μικρά Ασία, την Οδησσό, την Τεργέστη και την Αθήνα), όπως διαµορφώνεται, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά την Αναζήτηση και την Ανατροπή, στο µεταίχµιο του 19ου και του 20ού αιώνα. Πρόκειται για ένα τοπίο όπου το εθνικό αποτελεί αναπόσπαστο µέρος του υπερεθνικού, χωρίς το υπερεθνικό να ενδύεται τα χαρακτηριστικά της κοσµοπολιτικής περιδιάβασης, αλλά και δίχως το εθνικό να αποβάλλει τα γηγενή χαρακτηριστικά του.

Ο Θέµελης δεν κρύβει στα δύο πρώτα βιβλία της τριλογίας τη φιλοδοξία του να χτίσει ένα διαφωτιστικό µοντέλο για την εθνική ταυτότητα. Αρκεί όµως µια απλώς διαφωτισµένη εθνική ταυτότητα; Ασφαλώς και όχι. Στον περίγυρο των µυθιστορηµατικών ηρώων του Θέµελη ζουν σφιχτά δεµένες η µία µε την άλλη πλήθος εθνοτικές οµάδες µε σοβαρές διαφορές, αλλά και µε ταυτόσηµες κατευθύνσεις, που προκύπτουν από την κοινότητα του επαγγέλµατος και της ταξικής τους θέσης. Η πατρίδα πηγάζει εν προκειµένω από τον ξένο και το οικείο συνάγεται µέσα από το έτερο ή το διαφορετικό.

Η πορεία δεν θα είναι µολοντούτο αδιατάρακτη. Προβάλλοντας στο σχήµα του ιστορικού παρελθόντος τις αναλογίες του δικού του fin de siecle, ο συγγραφέας θα προχωρήσει σε έναν δραστικό περιορισµό. Η ακατάβλητη πίστη και η συσσωρευµένη ενέργεια του Νικόλα της Μικράς Ασίας στην Αναζήτηση και του Θωµά της Οδησσού στην Ανατροπή θα αποκτήσουν στην Αναλαµπή (βρισκόµαστε πια όχι στις ελπίδες του πρώιµου αστισµού του φθίνοντος 19ου αιώνα, αλλά στον Εθνικό ∆ιχασµό και στη Μικρασιατική Καταστροφή) έναν καθαρώς αµλετικό διάδοχο: τον Στέφανο της Αθήνας, που λυγίζει κάτω από τα βαριά φτερά του διαρκούς δισταγµού και της µόνιµης µαταίωσης. Το έθνος δεν είναι τώρα ούτε η διαφορετικότητα των άλλων ούτε ο φίλεργος και φιλέρευνος εαυτός του, αλλά µια σκληρά διαψευσµένη πραγµατικότητα, που δεν µπορεί να εξωραϊστεί µε καµία αυταπάτη.

Απαλλαγµένος από πατριδολατρικές φανφάρες, πεπεισµένος θιασώτης του ∆ιαφωτισµού, αλλά και κριτικός γνώστης των ελληνικών ορίων του, ο Θέµελης ανανέωσε την παράδοση του ιστορικού µυθιστορήµατος συνδυάζοντας τη συναρπαστική δράση, την ποικιλία των πηγών και την πολύµορφη τοπιογραφία του µε µια πικρή, πλην απολύτως στέρεη, αυτογνωσία. Ετσι επινόησε µαζί µε τη λογοτεχνία του και το κοινό του: ένα κοινό που δεν επιζητεί να καταναλώσει τυχαίες ή εξωτικές ιστορικές περιπέτειες, αλλά να νιώσει κάτι από τον ασθµατικό ρυθµό και το υπόγειο ρίγος της ζωντανής Ιστορίας.
Χατζηβασιλείου Βαγγέλης

"Κορίτσι απ' αλλού..." Διήγημα της Κωνσταντίνας Γιαννακούρα

 

"Κορίτσι απ' αλλού..." Διήγημα της Κωνσταντίνας Γιαννακούρα

http://nineserenades.blogspot.com/

Είναι δεκαεννιά κι ας λέει είκοσι πέντε. Το γραφείο που μου την έστειλε, τηρώντας κάποιο εμπνευσμένο επαγγελματικό πρωτόκολλο -αστεία παρατήρηση για μια χώρα σαν την Ελλάδα και... ξεκαρδιστική για το εν λόγω γραφείο - μου παρέδωσε και φωτοτυπία του διαβατηρίου της, "για να ξέρεις ποιά βάζεις σπίτι σου", όπως χαρακτηριστικά είπε ο κύριος Γαβρίλης, ο υπεύθυνος του γραφείου, ένας τύπος με βλαχαδερή προφορά κι ελαφρώς γλοιώδεις τρόπους. Υποθέτω ότι κάποτε κουράστηκε από την περιορισμένη και κοπιώδη αγροτική ζωή του χωριού του και βρέθηκε στο γραφείο της πρωτεύουσας, ελπίζοντας σε καλύτερες μέρες. Η διακίνηση κι εύρεση εργασίας σε παράνομους -ίσως και μη- αλλοδαπούς πρέπει να φλάσαρε στο νου του ως ιδανική περίπτωση επαγγέλματος: δεν χρειάζεται γνώσεις, ούτε πτυχία, ούτε προϋπηρεσία, ούτε παρουσιαστικό, ούτε επικοινωνιακές ή άλλες δεξιότητες. Το μόνο που χρειάζεται είναι κάποιες σωστές διασυνδέσεις...κι ένα τηλέφωνο. Α! βεβαίως να μην ξεχάσω: και μια εμφανίσιμη αλλοδαπή, ομιλούσα στοιχειώδη ελληνικά για να εισπράττει από τους πελάτες το μερτικό του γραφείου, καθώς ο Γαβρίλης πρωτίστως δεν ασχολείται πια με τέτοια ποταπά καθήκοντα και κατά δεύτερον, δεν επιθυμεί διόλου να φαίνεται. Είναι κάτι σαν τον αόρατο άνθρωπο. Ο άνθρωπος-φωνή. Δεν θα τον δεις ποτέ! Μόνο θα τον ακούσεις στο τηλέφωνο υπερβολικά πολλές φορές μέχρι να σου βρει το κελεπούρι που γυρεύεις και που εκείνος πάντα διαθέτει, όπως ισχυρίζεται με σιγουριά.... Διαβάστε τη συνέχεια εδώ:

Ένας άτλαντας, το μεγαλύτερο βιβλίο του κόσμου, εκτίθεται στην Φρανκφούρτη!

                                                 (Φωτογραφία: Reuters)

Έναν τεράστιο άτλαντα, τον μεγαλύτερο που έχει ποτέ τυπωθεί, παρουσίασε Αυστραλιανός εκδότης στην Έκθεση Βιβλίου της Φρανκφούρτης.

Το βιβλίο που τιτλοφορείται «Earth» (Γη) έχει ύψος 1,80 μέτρο και φάρδος 2,75 μέτρων. Θα τυπωθούν 31 αντίτυπά του και το καθένα θα πωλείται προς 100.000 δολάρια, εξήγησε ο δημιουργός του, ο Γκόρντον Τσιρς.

«Έχω ήδη πουλήσει δύο αντίτυπα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα» δήλωσε ο Τσιρς.

Κάθε βιβλίο τυπώνεται ύστερα από παραγγελία και για να τυπωθεί χρειάζεται ένας μήνας δουλειάς.

Το ξεφύλλισμα του άτλαντα δεν είναι απλή υπόθεση. Προκειμένου ο αναγνώστης να γυρίσει τις σελίδες του βιβλίου, το οποίο στηρίζεται σε ειδική βάση, πρέπει να χρησιμοποιήσει και τα δύο του χέρια στα οποία θα φοράει γάντια για να μην καταστρέφονται οι σελίδες. Όσο για το εξώφυλλο, μόλις που μπορεί ένας άνθρωπος να το ανοίξει.

Όπως μέσα σε έναν κλασικό άτλαντα, ο αναγνώστης βρίσκει στο «Earth» χάρτες των πέντε ηπείρων και μια επιλογή αγγλόφωνων χωρών μαζί με φωτογραφίες πολύ υψηλής ευκρίνειας.

Μια ποιήτρια εξομολογείται Η Κική Δημουλά μιλάει για τον έρωτα, τον θάνατο και την ποίηση

«Δεν μου ήταν ποτέ εύκολο να συνεννοηθώ με άνθρωπο. Ούτε μπορούσα να καταλάβω γιατί οι άνθρωποι ήταν τόσο διαφορετικοί από εμένα. Αυτό βέβαια ήταν πολύ αφελές από τη μεριά μου, αλλά και πολύ χρήσιμο. Γιατί με είχε σε μια μόνιμη ταραχή, σε μια διαρκή διαμαρτυρία και σ' ένα πολύ γόνιμο παράπονο... Από την άλλη, είχα μια ευγένεια η οποία με κατέστρεψε απολύτως! Εμπόδισε δηλαδή τη ζωή μου να πάρει το δρόμο της. Υπέμεινα πράγματα τα οποία δεν έπρεπε να υπομείνω, με το αιτιολογικό μιας ευγένειας ότι θα πίκραινα, ότι θα πείραζα, ότι θ' αναστάτωνα των άλλων τη ζωή. Αυτό ήταν μία ήττα. Καθαρή ήττα...».

«Μ' άρεσε τότε που ζούσε ο Αθως και πηγαίναμε διάφορες εκδρομές με το αυτοκίνητο. Ηταν από τις ιδανικές στιγμές. Το ότι υπάρχει ένας άλλος δίπλα σου, ότι ερήμην του σκέφτεσαι και δημιουργείς είναι πάρα πολύ σπουδαίο» εξομολογείται η Κική Δημουλά στην κάμερα της Κατερίνας Πατρώνη.

Τα λόγια ανήκουν στην Κική Δημουλά. Την πιο καταξιωμένη και την πιο δημοφιλή ελληνίδα ποιήτρια της εποχής μας, από το «παράπονο» και την «ήττα» της οποίας αναβλύζουν στίχοι με τη δύναμη που έχουν οι χρησμοί. Την ακαδημαϊκό που, σε λίγες μέρες, θα παραλάβει στο Στρασβούργο το φετινό Ευρωπαϊκό Βραβείο Λογοτεχνίας, εν αναμονή και μιας ανθολογίας του «Γκαλιμάρ», όπου θα συνυπάρχει με την Σαπφώ, την Μπράουνινγκ, την Ντίκινσον, την Αχμάτοβα, την Τσβετάγιεβα, την Σίλβια Πλαθ...

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΣΤΟ ΑΡΘΡΟ ΤΗΣ Της ΣΤΑΥΡΟΥΛΑΣ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ (enet.gr)